Các thách thức về dinh dưỡng

Đã xuất hiện những biểu hiện của thời kỳ chuyển tiếp về dân số học, dịch tễ học và cả về dinh dưỡng học.
Có thể nói qua nhiều năm phấn đấu, nước ta đã tự túc được lương thực và có gạo để xuất khẩu. Đã xuất hiện những biểu hiện của thời kỳ chuyển tiếp về dân số học, dịch tễ học và cả về dinh dưỡng học.
Những bằng chứng sau đây chứng minh rằng nước ta đã nước vào thời kỳ chuyển tiếp về dinh dưỡng:
Sự tăng trưởng liên tục của nền kinh tế và sự xóa bỏ cơ chế bao cấp đã tạo điều kiện cho những thay đổi về dinh dưỡng. Chế độ phân phối thực phẩm theo tem phiếu đã chấm dứt nhường chỗ cho sự lựa chọn thực phẩm tự do trên thị trường.
Khẩu phần thực tế trung bình đang thay đổi theo mô hình chung của các nước ở thời kỳ chuyển tiếp: lượng lương thực, khoai củ, rau giảm, lượng thịt, chất béo, trứng sữa tăng lên rõ, còn cá và thủy sản không thay đổi. Nhìn chung, tại thời điểm này, khẩu phần trung bình của người Việt Nam đang nằm trong giới hạn “an toàn” chưa quá nhiều béo, nhiều thịt nhưng ở một bộ phận dân cư đô thì đã có biểu hiện sử dụng nhiều thịt (trên 100g/người/ngày), tỷ trọng năng lượng do protein trên 15%, trong khi đó nhìn chung lượng rau tiêu thị lại thấp, chưa được 200g.
Nhiều loại bệnh mạn tính của thời kỳ mới đã tăng rõ rệt, trở thành mối quan tâm cao của cộng đồng như thừa cân và béo phì, đái tháo đường, tăng huyết áp, một số bệnh tim mạch, loãng xương. Theo số liệu hàng năm của Bộ Y tế, các bệnh mạn tính không lây đang đứng hàng đầu trong nguyên nhân tử vong ở bệnh viện, thay thế vị trí của các bệnh nhiễm khuẩn trước đây.
Tập quán ăn uống và lối sống cũng đang thay đổi cùng với các tệ nạn xã hội có liên quan đến lối sống.
Như vậy có thể nói chỉ trong vòng 10 năm gần đây (1990 – 2000) tỷ lệ mắc bệnh đái tháo đường đã tăng gấp đôi và tỷ lệ thừa cân béo phì đã tăng hơn 5 lần. Sự thay đổi về chế độ ăn trong thời gian ấy tuy rõ ràng nhưng sự gia tăng đáng “ngạc nhiên” của một số bệnh mạn tính liên quan đến dinh dưỡng nói trên cần được tìm hiểu thêm.
Trước hết về chế độ ăn: Có thể nói khẩu phần trung bình của người Việt Nam hiện nay vẫn còn là một khẩu phần nghèo với 50g thịt, 50g cá, sữa và trứng không đáng kể. Tuy vậy, điều đáng chú ý là có sự chênh lệch rõ rệt giữa thành thị và nông thôn và một bộ phận dân cư ở thành thị (mức sử dụng thịt bình quân ở thành phố là 84g/đầu người/ngày và ở một phường nội thành Hà Nội là 123g/đầu người/ngày) (15,73).