Uncategorized

Chế độ ăn hướng về thức ăn thực vật

Ăn các loại đậu thường xuyên, coi là các thực phẩm thay thế thịt. Các loại thực phẩm tinh chế, đường ngọt chỉ nên dùng hạn chế.
Ăn các loại đậu thường xuyên, coi là các thực phẩm thay thế thịt. Các loại thực phẩm tinh chế, đường ngọt chỉ nên dùng hạn chế.
Về cân đối giữa các chất đa lượng vẫn còn tồn tại một số ý kiến khác nhau. Lời khuyên tổng quát cho rằng năng lượng do lipid không vượt quá 30%, 55 – 60% do glucid và 10 – 15% do protein. Trong chất béo, năng lượng do các acid béo no không vượt quá 10%, acid béo chưa no có nhiều nối kép khoảng 10% và acid béo chưa no một nối kép 10 đến 15% năng lượng.
Có nghiên cứu (Ornish và cộng sự 1998) cho rằng đối với dự phòng bệnh tim mạch, chế độ ăn nên hạn chế chất béo dưới 10% năng lượng, một số công trình khác (Lorgeril 1998) đề cao lợi ích của chế độ ăn vùng Địa Trung Hải nghĩa là không hạn chế tổng số chất béo (chung quanh 25% tổng số năng lượng) và có tỷ lệ ngang nhau giữa các acid béo chưa no nhiều nối kép (PUFA) và một nối kép (MUFA) còn lượng acid béo no nên dưới 5% (20,25).
Về protein, các bằng chứng cho thấy một lượng protein cao không tốt cho chức phận của thận mà chỉ nên vào khoảng 0,8 – 1g/kg cân năng /ngày.
Chế độ ăn hàng ngày nên cung cấp khoảng 30 g chất xơ thông qua rau, quả, các loại hạt họ đậu.
Đứng trên góc độ sức khỏe cộng đồng, các tổ chức WHO (1990, 1998), WHO/FAO (1996), FAO/WHO (1994, 1998) và Quỹ nghiên cứu thế giới về ung thư (WCRF 1997) đã đưa ra các khuyến nghị về chế độ dinh dưỡng hợp lý như sau (20,22,23,24,35):
Chế độ ăn cần đủ, đa dạng, dựa chủ yếu vào các thức ăn có nguồn gốc thực vật.
Nên sử dụng đủ rau, quả quanh năm với lượng > 400g /ngày, cung cấp ít nhất 7% năng lượng.
Nguồn năng lượng chủ yếu dựa vào lương thực, khoai củ ít qua chế biến. Hạn chế các loại chất bột, đường ngọt có chỉ số đường huyết cao. Lượng đường ngọt không quá 10% năng lượng hàng ngày.
Khi nguồn protein động vật ít, nên dành ưu tiên cho trẻ em và phụ nữ có thai.
Các loại thịt đỏ không sử dụng quá 10% năng lượng, ưu tiên ăn cá, thịt gia cầm.
Tổng chất béo nên đạt ít nhất 15%, ở phụ nữ lứa tuổi sinh đẻ nên đạt 20%, trẻ em thời kỳ cai sữa đến 2 tuổi nên đạt 30 – 40% năng lượng. Những người hoạt động thể lực nhiều, ở trạng thái cân bằng năng lượng chế độ ăn không nên quá 35% năng lượng do chất béo. Các acid béo no không cung cấp quá 10% năng lượng.
Tổng chất béo không nên vượt quá 20 – 25% năng lượng ở các cộng đồng có lượng chất béo đang tăng từ mức thấp và nếp sống trở nên tĩnh tại hơn.