Uncategorized

Dinh dưỡng ở thời kỳ chuyển tiếp

Trong thời kỳ thuộc Pháp, người Việt Nam sống nghèo khổ, mức tiêu thụ thực phẩm vào loại kém nhất trong vùng.
Người đi làm thuê khôn khéo thì mới được một ngày một tiền không thì chỉ được 18 hay 30 đồng tiền mà thôi…” (Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, Nhà xuất bản văn hóa 1999).
Trong thời kỳ thuộc Pháp, người Việt Nam sống nghèo khổ, mức tiêu thụ thực phẩm vào loại kém nhất trong vùng.
Khẩu phần trung bình vào thời kỳ khá cũng chỉ đạt chung quanh 1700 Kcal /ngày còn vào thời kỳ kém ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ không đạt nổi 1000 Kcal /ngày. Mọi người đều biết năm 1945 hơn 2 triệu người VIệt Nam chết đói.
Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945 đặc biệt là sau khi hòa bình lập lại (1954) đến nay, nhiều cuộc điều tra dinh dưỡng đã được tiến hành (2,19).
Nhìn chung, đó là một khẩu phần thấp về năng lượng, protein động vật, đặc biệt là năng lượng do lipid chỉ 6 – 7%; trên 80% năng lượng là do glucid (gạo) ít thay đổi cho đến cuối những năm 1980. Có thể nói những thay đổi đáng kể về cơ cấu bữa ăn của người Việt Nam theo hướng cải thiện bắt đầu trong thập niên 90 của thế kỷ trước.
Kết quả cuộc Tổng điều tra dinh dưỡng năm 2000 tiến hành trong cả nước trên 7600 hộ gia đình cho thấy (15):
Ở khẩu phần trung bình lượng gạo tiêu thụ khoảng 400 g; lương thực khác và khoai củ 20 g; đậu hạt, lạc, vừng 10 g; đậu phụ 14 g; các loại rau 180 g. Các thức ăn động vật: thịt 50 g, cá và thủy sản khác 52 g, trứng sữa 10 g, đường 8 g, quả chín 60 g, dầu mỡ 7 g.
So sánh giữa thành phố và nông thôn nhận thấy lượng gạo ở nông thôn tiêu thụ cao hơn; còn lượng thịt, trứng, sữa, quả chín ở thành phố cao hơn hẳn; lượng rau, khoai củ, hạt có dầu, đậu phụ, cá thì khác nhau không đáng kể.
So sánh mức tiêu thụ bình quân lương thực, thực phẩm sau 15 năm (1985 – 2000), chúng ta có thể nhận thấy như sau:
Những loại thực phẩm giảm đi: gạo, khoai củ và lương thực khác, rau.
Những loại thực phẩm tăng lên: thịt, sữa, trứng, dầu mỡ, đậu phụ, quả chín, đường ngọt.
Những loại thực phẩm thay đổi không đáng kể: cá, rau, các loại đậu hạt và hạt có dầu, nước chấm.
Đó là những biểu hiện của xu thế chung trong giai đoạn đầu của thời kỳ chuyển tiếp: từ một khẩu phần nghèo chủ yếu là lương thực, một ít cá và rau chuyển sang một khẩu phần cân đối hơn, lượng thức ăn động vật (chủ yếu là thịt), dầu, mỡ, quả chín tăng lên rõ rệt. Đáng chú ý là lượng rau tiêu thụ trung bình đã giảm đi.