Uncategorized

Giả thuyết “nguồn gốc bào thai” của Barker

Một nghiên cứu tiến hành ở Na Uy đã phát hiện thấy mối liên quan giữa tử vong trẻ em thời kỳ 1896 – 1925 với tử vong chung và tử vong do bệnh tim mạch về sau.
Nghiên cứu của Barker ở Anh quốc cho thấy có mối liên quan giữa cân nặng sơ sinh và lúc 1 tuổi thấp với tỷ lệ chết cao hơn do bệnh mạch vành về sau. Những đứa trẻ có cân nặng sơ sinh và khi 1 tuổi thấp có nguy cơ cao hơn bị bệnh tăng huyết áp và tim mạch sau này.
Các nghiên cứu này gợi cho chúng ta một hướng tiếp cận mới trước sự gia tăng các bệnh mạn tính không lây trong thời kỳ chuyển tiếp, tiếc rằng chưa có các công trình được tiến hành ở điều kiện các nước đang phát triển.
Gần đây, người ta quan tâm nhiều đến giả thuyết của Barker về “nguồn gốc bào thai” của các bệnh chuyển hóa. Dựa trên các bằng chứng dịch tễ học cho thấy những người khi đẻ có cân nặng sơ sinh thấp hoặc kém phát triển ở tuổi nhỏ sẽ có nguy cơ cao hơn về các bệnh tim mạch, đột quị, tăng huyết áo và đái tháo đường tuýp II. Theo Barker, các bệnh này bắt nguồn từ các quá trình thích nghi của thai nhi bị thiếu dinh dưỡng. Các thích nghi đó bao gồm các thay đổi hệ thống nội tiết điều hòa tăng trưởng, chủ yếu là insulin và cortisol, các thay đổi về cấu trúc cơ thể, sự cung cấp máu cho não… Các đáp ứng thích nghi làm thay đổi hẳn cấu trúc và chức phận của cơ thể.
Các thay đổi bền vững về cấu trúc và chức phận đó của cơ thể lúc còn bé và trong bào thai làm rối loạn các đáp ứng của cơ thể với các tác động ngược lại của môi trường sinh học và xã hội về sau. Ví dụ những người khi sinh ra có cân nặng sơ sinh thấp sẽ có nguy cao với bệnh đái tháo đường tuýp II và bệnh mạch vành khi họ trở nên béo phì ở tuổi trưởng thành.
Một số nghiên cứu thực nghiệm trên chuột cống cho thấy có mối liên quan giữa điều kiện dinh dưỡng khi có thai với độ mẫn cảm đối với bệnh đái tháo đường sau này. Trong thời kỳ bào thai, các tế bào β của tuyến tụy cần một số acid amin (taurin) để phát triển bình thường. Ở những con chuột thiếu dinh dưỡng protein khi có thai sẽ sinh ra các chuột con có cấu trúc và chức phận tuyến tụy không hoàn thiện, khả năng dung nạp glucose suy giảm khi đã trưởng thành (20,26).
Giả thuyết “nguồn gốc bào thai” của Barker được nhiều nhà khoa học đồng tình.