Uncategorized

Giám sát dinh dưỡng

Thực hiện các nguyên tắc dinh dưỡng dự phòng là thực hiện một chiến lược sức khỏe cộng đồng quan trọng.
Nhiệm vụ của phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em không chỉ là giảm tỷ lệ thấp bé nhẹ cân mà còn là chất lượng con người cả cuộc đời thông qua tuổi thọ và mô hình bệnh tật (đặc biệt là các bệnh mạn tính).
Trong thời gian dài, nói đến dinh dưỡng người ta chỉ chú ý đến vai trò sinh năng lượng, các yếu tố đa lượng (protein, lipid, glucid), các vitamin, các chất khoáng và nước. Nhiều thành phần khác được coi là thành phần không có vai trò dinh dưỡng (chất xơ), các chất phản dinh dưỡng (cản trở hấp thu, chất độc tự nhiên). Hiện nay đã phát hiện trong cách thành phần không phải chất dinh dưỡng đó có nhiều yếu tố có hoạt tính sinh học cao như các chất chống oxy hóa, các bioflavonoid, các chất chống ung thư. Khoa học về thực phẩm đang mở ra một trang mới về các thực phẩm chức năng.
Sự hiểu biết sâu hơn về tính chất phức tạp và tác dụng tương hỗ của các thành phần trong thức ăn đã chuyển hướng các lời khuyên về dinh dưỡng hợp lý từ các chất dinh dưỡng riêng lẻ sang thực phẩm và chế độ ăn.
Sự sắp xếp các thực phẩm được đánh giá lại. Trước đây thịt là thức ăn sang, của nhà giàu, rau là của nhà nghèo (kẻ khó ăn rau, nhà giàu ăn thịt), bữa ăn cải thiện, bữa ăn liên hoan phải có nhiều thịt. Giờ đây thấy rằng thịt ngon nhưng không lành còn rau quả thì được tôn vinh trong dự phòng nhiều bệnh mạn tính. Vị trí của cá, đậu tương, các hạt họ đậu, vừng, lạc được củng cố.
Chế độ ăn thay đổi nhanh trong thời kỳ chuyển tiếp mang tính rủi ro cao. Cơ thể vốn đã quen với chế độ ăn thanh đạm từ khi còn bé, qua nhiều thế hệ (thuyết nguồn gốc bào thai của các bệnh mạn tính) chuyển sang một chế độ ăn giàu đạm, giàu béo đã tỏ ra bất lực trong quá trình thích nghi. Sự bất lực đó trước hết thể hiện bằng thừa cân (mất cân bằng năng lượng) tiến tới béo phì và các bệnh có nguyên nhân rối loạn chuyển hóa.
Vì thế cũng là điều dễ hiểu khi các chế độ dinh dưỡng dự phòng đều mang những nguyên tắc chung, trong đó không tuyệt đối hóa một thức ăn nào cả mà là một chế độ ăn đa dạng, cân đối và điều độ. Trên cơ sở đó, nhiều quốc gia trên thế giới và nước ta đã xây dựng các lời khuyên dinh dưỡng hợp lý cho từn giai đoạn.
Thực hiện các nguyên tắc dinh dưỡng dự phòng là thực hiện một chiến lược sức khỏe cộng đồng quan trọng. Cùng với tăng cường hoạt động thể lực, không hút thuốc lá, không uống rượu (nếu uống thì chỉ mức độ vừa phải), đó lá các mắt xích chính của chiến lược phòng bệnh, bảo vệ và nâng cao sức khỏe.