Tạp quán ăn uống thay đổi

Các nghiên cứu và theo dõi ở nhiều nước phát triển đã cho thấy sự dư thừa, quá thoải mái về ăn uống đã không đem lại an toàn về sức khỏe của cộng đồng.
Ở Hàn Quốc chương trình của đài truyền hình số 1 có mục “6 giờ sáng ở làng tôi” khuyến khích các thực phẩm địa phương, giới thiệu các sản phẩm nổi tiếng của các làng quê và khuyến khích sử dụng các món ăn dân tộc, của địa phương mình. Một chương trình huấn luyện hàng tháng về các phương pháp chế biến các món ăn dân tộc từ gạo, kim chi (một loại dưa chua từ cải bắp), sản phẩm đậu tương lên men … đã được triển khai (21).
Xây dựng một chế độ dinh dưỡng hợp lý ở Việt Nam
Các nghiên cứu và theo dõi ở nhiều nước phát triển đã cho thấy sự dư thừa, quá thoải mái về ăn uống đã không đem lại an toàn về sức khỏe của cộng đồng. Ở các nước này sau sự bùng nổ các bệnh mạn tính có liên quan đến dinh dưỡng ở mấy thập kỷ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai, họ đã áp dụng các chiến lược dinh dưỡng dự phòng và đã thu được nhiều kết quả như ở Bắc u, Bắc Mỹ, Úc. Phần Lan là một nước có tỷ lệ chết do bệnh tim mạch cao trước đây nhưng từ đầu những năm 70 của thế kỷ trước họ đã khuyến khích thay đổi chế độ ăn uống, chủ yếu là thành phần các loại chất béo, giảm bớt lượng muối, tăng cường rau, quả. Qua thời gian theo dõi 1972 – 1997 nhận thấy tỷ lệ chết do bệnh tim mạch đã giảm rõ rệt. Kinh nghiệm Phần Lan cho thấy người ta có thể thay đổi chế độ ăn ở phạm vi quốc gia với điều kiện có sự nhẫn nại và can thiệp toàn diện (2,42,75).
Trong điều kiện dinh dưỡng ở thời kỳ chuyển tiếp, một chế độ ăn hợp lý, trung bình nên như thế nào? Dựa vào tình hình hiểu biết hiện nay và thực tế Việt Nam, chúng tôi xin nếu lên các căn cứ và khuyến nghị như sau:
Glucid và các lương thực cơ bản
Theo dõi sự phát triển ở các nước đã và đang trong thời kỳ chuyển tiếp, lượng lương thực cơ bản (bánh mì, gạo) có khuynh hướng giảm dần nhưng lượng khoai củ (khoai tây) không giảm mà có khi còn tăng (Pháp, Nhật).
Ở nước ta, theo dõi mấy chục năm qua nhất là 15 năm gần đây nhận thấy lượng gạo tiêu thụ trung bình giảm, các loại lương thực khác (bánh mì, mì bột) có tăng nhưng lượng khoai củ giảm đi nhiều. Theo chúng tôi, lượng gạo sẽ giảm là điều bình thường nhưng cần chú ý vai trò khoai củ trong chế độ dinh dưỡng hợp lý nhất là để giảm bớt nguy cơ thừa cân ở các đối tượng có nguy cơ.
Vận dụng vào điều kiện Việt Nam hiện nay, chúng tôi thấy đề nghị của Viện Dinh Dưỡng mấy năm trước đây vẫn thích hợp nghĩa là lượng lương thực trung bình (gạo) không quá 400g/người/ngày, 12 kg lương thực/người/tháng.